Çeyrek altınla ilgili ÇARPICI İDDİA

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Turhan Çakar, yarı çeyrek altın denilerek piyasada satılan altınların Darphane tarafından çıkarılan Cumhuriyet altınları ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmadığını belirterek, ''''Yarı çeyrek diye satılan, izinsiz, standartlar aykırı bu altınları tüketiciler almasınlar. Tüketiciler bu altınları, ancak Darphane basarsa alsın'''' dedi.

Dernek Genel Merkezinde basın toplantısı düzenleyen Çakar, son günlerde ''''yarım çeyrek altın'''' adı altında satılan altınlara büyük rağbet gösterildiğini hatırlattı.

Çakar, ''''Birkaç şirket tarafından geçtiğimiz yılın sonlarında piyasaya sürüldüğü saptanan bu ''22 ayar yarı çeyrek altın''ların izinsiz ve standartlara uygun olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, ''Cumhuriyet ziynet altınları ve sarrafiye ürünlerinin üretme'' görev ve yetkisi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne aittir. Dolayısıyla, eğer yarım çeyrek altın basılacaksa buna karar verip basma ve piyasaya dağıtma yetkisi sadece Darphane Genel Müdürlüğünündür'''' diye konuştu.

Aksine davranışın en azından tüketicilerin düştüğü zaruri durumdan, bilgisizliğinden ve tecrübesizliğinden yararlanıp bundan ticari rant elde etmek anlamına geleceğini dile getiren Çakar, şunları kaydetti.

''''Diğer yandan ''yarım çeyrek altın'' olarak basılan ve halk arasında çeyrek Cumhuriyet altınının yarısı olarak algılanan altınlar aslında algılanandan 0,245 gram eksiktir. 1,75 gram olan çeyrek altının yarısı 0,875 gramdır. Oysa piyasada satılan yarım çeyrek altınların 0,63 gram geldiği belirlenmiştir. Bu da uygulamada tüketicinin nasıl yanıltılıp aldatıldığı konusunda ibret verici diğer bir yönü oluşturmakta ve tüketiciler bu altınları bozdurmak istediklerinde bu gerçekle karşılaşarak tüketici örgütlerine başvurmaktadırlar.

Aslında bu durum 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasanın 4. maddesine aykırı olup, izinsiz olarak standartlara aykırı bir şekilde basılan yarı çeyrek altınlar ayıplı altınlardır.''''

-''''Altın alırken, mutlaka fişinizi alın''''-

Piyasaya sürülen yarı çeyrek altınların ilgili kanun hükümlerine göre de, ''''tüketiciyi yanıltıcı, aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici'''' unsurları taşıması nedeniyle tüketici haklarına aykırılık teşkil ettiğini savunan Çakar, yaşanan sorunların önlenmesi amacıyla Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ve ilgili kurumları göreve çağırdı.

Çakar, ''''Bu konudaki aldanmaları önlemek, başıboşluğu ortadan kaldırmak ve gerekirse gerçek gramajlı, gerçek yarım çeyrek Cumhuriyet altınlarını üretmek üzere Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünü göreve çağırıyoruz. Diğer taraftan ''tüketiciyi yanıltıcı ve aldatıcı reklam ve ilanlar yönüyle duruma resen el koyması için Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulunu da göreve çağırıyoruz'''' şeklinde konuştu.

Basın toplantısında, tüketicilere de seslenen Çakar, ''''mümkünse, yarım çeyrek adı altındaki bu altınları almamaları çağrısında'''' bulundu.

Bu konuda tüketicilerden şikayetler aldıklarını belirten Çakar, ''''Yarı çeyrek altın denilerek piyasada satılan altınların Darphane tarafından çıkarılan Cumhuriyet altınları ile uzaktan yakından bir ilgisi bulunmamaktadır. Tüketicileri bu konuda dikkatli davranmaya çağırıyoruz. Altın alırken, mutlaka fişinizi alın. Mümkünse izinsiz olan bu altınları tüketiciler almasınlar. Yarı çeyrek diye satılan, izinsiz, standartlar aykırı bu altınları tüketiciler almasınlar. Tüketiciler bu altınları, ancak Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü basarsa alsınlar'''' şeklinde konuştu.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün de, bu altınların alınmaması yönünde uyarıda bulunduğunu iddia eden Çakar, yarı çeyrek adı altında satılan bu altınların, ilgili kurumlardan izin almadan basıldığı için yasal olmadığını da savundu.

Çakar, ''''Eğer gerekliyse Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından bu yarı çeyrek altınların basılmasını öneriyoruz'''' dedi.

''''Tüketici, aldatıcı ve yanıltıcı bir durumla karşı karşıyadır''''

Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Genel Başkanı Sıtkı Yılmaz, ''''yarı çeyrek altın''''ların standartlara aykırı olarak piyasaya sürüldüğünü belirterek, ''''Tüketici, aldatıcı ve yanıltıcı bir durumla karşı karşıyadır'''' dedi.

Yılmaz, yazılı açıklamasında, tüketicinin ciddi bir ekonomik sıkıntı içinde olduğunu, bu nedenle düğünlerde, takıların sultanı ''''çeyrek altın'''' takmaya gücünün kalmadığını ifade etti.

Bunu fırsat bilen yetkisiz bir firmanın piyasaya düşük gramajlı ''''yarı çeyrek altın'''' sürdüğünü belirten Yılmaz, tüketicinin bu ''''yarı çeyrek altını'''' hem alırken hem satarken zarara uğradığını bildirdi.

Yılmaz, özellikle düğün-dernek veya hanımlar tarafından düzenlenen altın günlerinde ya da yatırım amacıyla ''''yarı çeyrek altın'''' adı altında satılan bu altınlara büyük ilgi gösterildiğini belirterek, şunları kaydetti: 

''''Geçtiğimiz yılın sonlarında piyasaya sürüldüğü saptanan bu ''22 ayar yarı çeyrek altın''ların standartlara aykırı olarak piyasaya sürüldüğü belirlenmiştir. Çeyrek altın 1.75 gram ağırlığındadır. Bunun yarısı olarak piyasaya sunulan ''yarı çeyrek altın''ın, 0,875 gram olması gerekirken 0,630 gram olduğu görülmektedir. Tüketici, aldatıcı ve yanıltıcı bir durumla karşı karşıyadır. Ayrıca, ''Cumhuriyet ziynet altınları ve sarrafiye ürünlerinin'' üretme görev ve yetkisi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne aittir. Dolayısıyla eğer yarım çeyrek altın basılacaksa buna karar verip basma ve piyasaya sürme yetkisi sadece ve sadece Darphane Genel Müdürlüğünündür. Tüketicinin içinde bulunduğu bu zor ekonomik koşulları fırsata çevirmek isteyen, tüketicinin bilgisizliğinden ve tecrübesizliğinden yararlanmak isteyen satıcılara karşı tüketiciyi korumak devletin sorumluluğundadır. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun bu nedenlerle kabul edilmiştir. Bu kanunla devlet de tüketiciden yana taraf olmuştur. Tüketicinin ekonomik çıkarlarının korunması açısından bu altınların derhal piyasadan toplatılması için yetkililer harekete geçmelidir.''''

Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun''un 4. maddesine göre, bu satışın bir hak ihlali niteliğinde olduğunu ifade eden Yılmaz, standardında ve teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı malların ''''ayıp'''' kapsamında değerlendirildiğini vurguladı.

Ayrıca ilgili yasanın 16. maddesinde ifade edilen ''''Tüketiciyi yanıltıcı ve aldatıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici'''' unsurları ileri sürerek, tüketicinin Reklam Kurulu''na da başvurma hakkı bulunduğuna dikkati çeken Yılmaz, şunları kaydetti:

''''Sonuç olarak, Darphane ve Damga Genel Müdürlüğüne büyük sorumluluklar düşmektedir. Tüketicinin aldatıcı ve yanıltıcı satışlardan korunması konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmelidir. Tüketicinin ekonomik durumunu göz önünde bulundurarak bu uygulama zorunlu bir ihtiyaçtan kaynaklanıyorsa ki buna inanıyoruz; o halde gereğini Darphane ve Damga Genel Müdürlüğü yapmalıdır. Reklam Kurulu da resen bu satışlara el koymalı ve satışları durdurmalıdır. Kuyumcu odaları bu konuda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmelidir.'''' (AA)